نظام آبیاری سنتی چشمه سلیمانیه فین کاشان

.
در جنوب باغ موزه ی فین کاشان چشمه ای موسوم به چشمه ی سلیمانیه وجود دارد که از بین صخره ها و کوه های آهکی غرب کاشان به نام كوه دندانه و هفت کتل می جوشد و از طریق مجرای زیرزمینی شبیه به کوره ی قنات با 18 حلقه چاه در جوار باغ فین ظاهر می گردد. در وجه تسميه اين چشمه دو روايت نقل مي شود: كاشان يكي از مراكز يهودي نشين ايران بوده كه طبق آمارگيري كه در دوران شاه عباس دوم انجام شده است بيش از 1000 خانوار يهودي در اين شهر سكونت داشته اند و در آن دوران با حضور چند تن از علماي يهود در اين شهر لقب اورشليم دوم به آن اطلاق شده است. يهوديان ساكن در اين شهر براي اين آب قداست خاصي قائل بوده اند زيرا معتقد بودند كه اين چشمه از معجزات سليمان نبي است، از همين روي آن را به نام چشمه سليمانيه ناميده اند. برخي دیگر نيز اعتقاد دارند در دوران شاه سليمان صفوي در اطراف اين چشمه صفه يا بنايي ساخته شده است، به اين سبب آن را به نام سليمان صفوي چشمه سليمانيه خوانند. هر دو روايت نقل و قول از عوام است. تا کنون سند مكتوبي دراین رابطه مشاهده نشده است. آب این چشمه پس از عبور از حوض ها، حوضچه ها، جوی ها و فواره های فیروزه ای باغ موزه ی فین، باغات فین علیا و سفلی همراه با فعال کردن آسیاب های آبی متعدد، کشتزارهای دشت دروازه فین کاشان را مشروب می کند. بدیهی است وجود باغ موزه فین و نیز باغستان ها، انارستان ها و کشتزارهای پررونق فینین و کاشان مديون آب اين چشمه است. به نقل از اهالی محل میزان آب چشمه سلیمانیه قریب به دوازده سنگ و بنابرسنجش های علمی 150 لیتر در هر ثانیه است.(باغ فین، حمیدرضا جیحانی، سید محمدعلی عمرانی 1386، ص87) آب این چشمه فوق العاده صاف و شفاف است ولی به واسطه داشتن بعضی املاح برای آشامیدن مناسب نیست. آب چشمه ی فین به واسطه كیفیت های خاص خود مانند صافی و پاكی و روشنایی كم نظیر و همچنین كیفیت ثابت و تغییر ناپذیرش همواره مشهور و زبانزد خاص و عام بوده است.
در مظهر چشمه استخر بزرگی شبیه به حوضخانه احداث شده که اهالی فین و حسن آباد سعی می کنند در فصل تابستان در این مکان تنی به آب بزنند به همین علت به این چشمه، چشمه مردانه می گویند. اهالی فین و کاشان به محل تقسیم آب لتlat می گویند. در مسیر جوی ها و مجراهای آب از سرچشمه تا دشت دروازه فین لت های متعدد آب را بین باغستان ها و کشتزارها تقسیم می کند. اولین لت، لت ناصری است که در جوار سرچشمه قرار دارد. در این لت تمام آب به چهار قسمت تقسیم می شود دو قسمت از آب وارد مکان الحاقی باغ موزه ی فین موسوم به چشمه زنانه که اطراف آن را نيز با ديواري محصور ساخته بودند وارد می شود. با این توضیح که اكنون راه آمد و شد چشمه زنانه و مردانه از خارج بسته شده و به مجموعه ی باغ موزه ی فین الحاق شده است. این دوقسمت آب پس از گذشتن از باغ موزه، در جلو باغ به دو قسمت دیگر آب که از دو طرف باغ از خانه ها و باغات می گذرد می پیوندد و از طریق گذرها، باغ ها، آسیاب ها و کوچه باغ ها به سمت پایین سرازیر می شود.

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تازه کردن