روشهای تأمین منابع مالی

بافتهاي فرسوده و ناكارآمد شهري بخش اعظمي از سطح شهرهاي كشور را تشكيل مي دهند . اين بافتها از يك سو از طيف گسترده اي از مشكلات كالبدي، عملكردي، ترافيكي و زيست محيطي رنج مي برند و براي كل گسترده شهر يك تهديد جدي به شمار مي آيند و از سوي ديگر مهمترين پتانسيل شهرها براي استفاده از زمين جهت اسكان جمعيت، تامين فضاهاي باز و خدماتي و نيز بهبود محيط زيست محسوب مي گردند.
لذا امروزه بازسازی بافتهای فرسوده امری بسیار مهم به شمار می آید و یکی از دغدغه های مهم جهت احیای بافت فرسوده بحث چگونگی تأمین منابع مالی آن می باشد.
منابع مالی موتور محرکه فعالیت های اقتصادی است و بدون داشتن منابع مالی و یا عدم پیش بینی و برنامه ریزی در جهت تأمین آن، اجرای طرح های سرمایه گذاری امکان پذیر نبوده و یا اینکه با مشکل روبه رو می شود. بنابراین قبل از شروع هرگونه فعالیت، باید منابع مالی مورد نیاز برای اجرای فعالیت یا پروژه، برآورد و در مورد روش های تأمین مالی آن، مطالعه و بررسی لازم انجام گیرد.

تأمین مالی بهسازی و بازسازی بافت فرسوده شهری نیز شامل طیف متنوعی از روش هاست. انواع مشارکت بین بخش های خصوصی و دولتی، فروش امتیازات خاص، فروش تراکم، فروش دارایی های مشهود، استفاده از منابع داخلی آزاد، استفاده از اعتبارات عمومی، استفاده از منابع بدهی و اعتبارات بانکی، انتشار اوراق مشارکت، استفاده از روش پیش فروش و غیره برخی از مهمترین این روش هاست.

تغییر در قیمت زمین، تغییر در هزینه حمل و نقل، تأثیر در صرفه های ناشی از مقیاس، تغییر در برتری نسبی نواحی شهری، تغییر در هزینه فعالیت های شهری، تغییر در رونق کسب و کار در نواحی که بهسازی می شوند، از جمله آثاری است که هنگام استفاده از روش های تأمین مالی باید به آنها توجه کرد.

می توان روش های تأمین مالی را به چند روش دسته بندی کرد. از جمله دسته بندی تحت عنوان نوع تأمین مالی و منبع تأمین مالی که براین اساس انواع تأمین مالی شامل دریافت وام کوتاه مدت یا بلندمدت، مشارکت در سرمایه گذاری، سرمایه گذاری به شرط خرید محصول، فروش سهام شرکت یا صدور اوراق قرضه و غیره بوده و در رابطه با منبع تأمین مالی می توان گفت که به طور کلی یک فرد حقیقی یا حقوقی، بانک های دولتی یا خصوصی، صندوق های حمایتی یا صندوق های سرمایه گذاری ریسک پذیر می توانند نقش منبع سرمایه را داشته باشند.

نکته بسیار مهم این است که پیش زمینه انتخاب روش تأمین مالی مناسب، بررسی امکان سنجی پروژه بوده و با انتخاب روش صحیح تأمین مالی هدف حداکثر کردن بازگشت سرمایه دنبال می شود. لذا برای این منظور شناخت دقیق منابع مالی و ویژگی های حاکم بر آنها و همچنین شناخت مصارف مالی مورد نیاز، ضرورت دارد. با تلفیق منابع و مصارف و دسته بندی آنها، طراحی مالی مناسب صورت می پذیرد و شناخت مصارف مالی با آنالیز دقیق هزینه و زمان انجام پروژه و به تبع آن مشخص شدن ویژگی های معماری و نحوه ساخت پروژه تعیین می گردد.

بنابراین دسته بندی دیگری که برای تأمین مالی قابل انجام است، تقسیم بندی تحت عنوان روش های تأمین مالی مبتنی بر سرمایه و مبتنی بر بدهی قابل تقسیم است.
روش های مبتنی بر سرمایه: مستلزم واگذاری قسمتی از سود پروژه در مقابل دریافت سرمایه است. در واقع در این روش، با استفاده از آورده نقدی و غیرنقدی سهامداران و افزودن بر حجم حقوق صاحبان سهام در شرکت و یا پروژه، سرمایه مورد نیاز تأمین می شود. آورده سهامداران در پیشبرد فعالیت های پروژه مصرف و سود حاصل از انجام پروژه نیز تماما و در آینده، بین سهامداران توزیع می گردد.
مهمترین مرحله در این روش، ترغیب سرمایه گذاران جهت شراکت در پروژه است. با این حال معمولا میزان مشارکت سرمایه گذاران در یک پروژه بیشتر به تمایل صاحب پروژه در سهیم کردن آنان در مدیریت و کنترل پروژه بستگی دارد تا میزان علاقمندی سرمایه گذاران به سرمایه گذاری. در واقع دراین روش تأمین مالی باید توجه داشت که با فروش درصدی از سهم یک پروژه بخشی از حقوق مدیریتی و همچنین استقلال در تصمیم گیری از بین می رود. از روش های تأمین مالی مبتنی بر سرمایه می توان روش های سهامدار پروژه، فروش متری، سرمایه گذاری، صندوق سرمایه گذاری طرح را نام برد.

اما مزایا و معایب استفاده از این شیوه تأمین مالی عبارتست از:

مزایا
1- در صورت شکست پروژه، نیازی به بازپرداخت سرمایه اخذ شده نمی باشد.
2- در این روش، ضرورتی برای به رهن گذاردن دارایی های پروژه یا شرکت نمی باشد.
3- پروژه های با سرمایه کافی برای وام دهندگان و سرمایه گذاران جذاب تر می باشد.
4- در صورت استفاده از این روش، پروژه با نقدینگی بالایی مواجه می باشد، چرا که نیازی به بازپرداخت بدهی نیست.

معایب
1- در این شیوه تأمین مالی، تملک کامل بر پروژه از بین رفته و سود پروژه با دیگر سرمایه گذاران تقسیم می شود.
2- ممکن است نظرات و ایده های دیگر سرمایه گذاران در مورد نحوه ی اجرای پروژه با نظر صاحب پروژه متفاوت باشد.
3- سود پروژه قبل از کسر مالیات به سرمایه گذاران پرداخت می شود و لذا در این شیوه تأمین مالی، مالیات پرداختی نسبت به شیوه ی تأمین مالی بر بدهی بیشتر می باشد.
جدول SWOT مربوط به روش تأمین مالی مبتنی بر سرمایه

نقاط قوت
در صورت شکست پروژه، نیازی به بازپرداخت سرمایه اخذ شده نمی باشد.
- در این روش، ضرورتی برای به رهن گذاردن دارایی های پروژه یا شرکت نمی باشد.
- پروژه های با سرمایه کافی برای وام دهندگان و سرمایه گذاران جذاب تر می باشد.
- در صورت استفاده از این روش، پروژه با نقدینگی بالایی مواجه می باشد، چرا که نیازی به بازپرداخت بدهی نیست

نقاط ضعف
- در این شیوه تأمین مالی، تملک کامل بر پروژه از بین رفته و سود پروژه با دیگر سرمایه گذاران تقسیم می شود.
- سود پروژه قبل از کسر مالیات به سرمایه گذاران پرداخت می شود و لذا در این شیوه تأمین مالی، مالیات پرداختی نسبت به شیوه ی تأمین مالی بر بدهی بیشتر می باشد.

فرصت
تهدید
ممکن است نظرات و ایده های دیگر سرمایه گذاران در مورد نحوه ی اجرای پروژه با نظر صاحب پروژه متفاوت باشد.

روشهای مبتنی بر بدهی :
تأمین مالی به روشهای مبتنی بر بدهی ، به معنای اخذ وام از یک منبع خارج از شرکت و با موافقت صاحبان شرکت است. به این امید که سود حاصل از انجام پروژه بیشتر از مقداری باشد که باید به عنوان بهره به وام دهندگان بازگردانده شود. از روش های تأمین مالی مبتنی بر بدهی می توان روش های تسهیلات بودجه ای که شامل سه روش استفاده از حساب ذخیره ارزی، استفاده از تسهیلات مالی خارجی ، اوراق مشارکت است را نام برد.

اما مزایا و معایب استفاده از این شیوه ی تأمین مالی عبارتست از:

مزایا:
1- صاحب پروژه مجبور نیست قسمتی از تملک پروژه و متعاقباَ سود آتی آن را از دست بدهد . در واقع ، در این شیوه تأمین مالی ، تأمین کننده سرمایه ، کنترل بر نحوه ی اجرای پروژه نخواهد داشت و تنها خواسته ی وی از صاحب پروژه ، باز پرداخت به موقع سود و اصل وام اخذ شده می باشد .

2- استفاده از سرمایه قرض گرفته شده جهت تأمین دارایی های پروژه ، اجازه می دهد سود پروژه در شرکت باقی مانده ویا به صاحبان اعطا شود . نرخ سود وام اخذ شده قبل از محاسبه ی مالیات پرداخت می شود و لذا میزان مالیات کمتر می شود .

معایب :
1- شرکت صاحب پروژه باید از نقدینگی کافی برای باز پرداخت وام برخوردار باشد . در اغلب مواقع ، باز پرداخت وام از سود پروژه تأمین می شود . لذا اگر پروژه وام سنگینی داشته باشد ، ممکن است پروژه سود آور باشد ، اما هیچ گونه جریان نقدی جهت نشان دادن سود آن وجود نداشته باشد .
2- قانع نمودن وام دهندگان جهت اعطای وام ، مستلزم صرف وقت و هزینه های زیاد است .

3- وام اخذ شده ممکن است دارای نرخ بهره ی بالا باشد .

4- جهت تضمین باز پرداخت وام اخذ شده به رهن گذاردن وثیقه های مکفی الزامی است.

جدول SWOT مربوط به روش تأمین مالی مبتنی بر هزینه

نقاط قوت
- صاحب پروژه مجبور نیست قسمتی از تملک پروژه و متعاقباَ سود آتی آن را از دست بدهد . در واقع ، در این شیوه تأمین مالی ، تأمین کننده سرمایه ، کنترل بر نحوه ی اجرای پروژه نخواهد داشت و تنها خواسته ی وی از صاحب پروژه ، باز پرداخت به موقع سود و اصل وام اخذ شده می باشد .
- استفاده از سرمایه قرض گرفته شده جهت تأمین دارایی های پروژه ، اجازه می دهد سود پروژه در شرکت باقی مانده ویا به صاحبان اعطا شود . نرخ سود وام اخذ شده قبل از محاسبه ی مالیات پرداخت می شود و لذا میزان مالیات کمتر می شود .

نقاط ضعف
- شرکت صاحب پروژه باید از نقدینگی کافی برای باز پرداخت وام برخوردار باشد . در اغلب مواقع ، باز پرداخت وام از سود پروژه تأمین می شود . لذا اگر پروژه وام سنگینی داشته باشد ، ممکن است پروژه سود آور باشد ، اما هیچ گونه جریان نقدی جهت نشان دادن سود آن وجود نداشته باشد .
- قانع نمودن وام دهندگان جهت اعطای وام ، مستلزم صرف وقت و هزینه های زیاد است .

- وام اخذ شده ممکن است دارای نرخ بهره ی بالا باشد .

- جهت تضمین باز پرداخت وام اخذ شده به رهن گذاردن وثیقه های مکفی الزامی است .

فرصت
تهدید
-در صورت سودآور نبودن پروژه در بازپرداخت وام ها دچار مشکل می شود.

کلانتری
کارشناس ارشد اقتصاد

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تازه کردن